Türkmeneli’nin Öncü Tiyatrocularından Merhum Enver Mehmet Ramazan'ın Biyografisi

Cengiz Bayraktar

Türkmeneli halkı, tiyatro ve sahne kültürünün en iyi iki icracı evlatlarından birini, usta yönetmen Enver Mehmet Ramazan'ı 16 Şubat 2009 tarihinde kayıp etti. Tanrı büyük usta İsmet Hürmüzlü’ye uzun ömürler versin.

Merhum Enver Mehmet Ramazan 1937 yılında Kerkük’te dünyaya geldi, ilk, orta eğitimini Kerkük’te okudu, tiyatro eğitimi için Bakuba şehrine gitti, oradaki sanat öğretmenliği enstitüsüne kaydını yaptı, 1956 yılında mezun oldu. 1957 yılında (kendi deyimiyle) İlk ciddi oyunculuğunu Kerkük lisesi sahnesinde, oldukça kalabalık bir topluluğun önünde sergiledi. Aynı yılda özellikle okul tiyatrosu etkinlikleri çerçevesinde birçok sahne de rol aldı. 1959 yılında büyük usta oyuncu İsmet Hürmüzlü başkanlığında ve bir grup genç Türkmen tiyatrocularla “Sahne Tekniği” ekibinde yer aldı. Kerkük tiyatrosu adına böylesine zengin bir kadronun sahneye birlikte adım atması hem Kerkük tiyatrosu için hem Türkmen tiyatrosu için dönüm noktası oldu. Bu ekip gayretli disiplinli çalışmalarından sonra Irak, Arap ülkeleri ve de dünya tiyatrolarından başarılı örnekler sundu, şöhretleri Kerkük ‘e sığmadı, Bağdat’ta kadar uzandı, ses getirdi. Bu ekibin sahne verimliliği 1960 yılında da devam etti, sadece Kerkük’te değil, Bağdat ve ırak’ın birçok yerinde sahne aldı başarılarından söz ettirdi. Enver Ramazan, Aynı yılda (1960) Kerkük okullarında tiyatro etkinlikleri çerçevesinde şube sorumlusu oldu. Okul tiyatrosunu ciddi bir şekilde ele aldı, istidatlı, çalışkan talebelerden genç tiyatrocular yetiştirdi. Irak genelinde okullar düzeyindeki yarışmalara katıldı, layık görüldüğü birincilik takdir namesini, maddi manevi ödüllerini Kerkük okullarında sergiledi. Bütün o başarılar, Ramazan’ın azimli, dirayetli çalışmalarıyla, emeğiyle oldu. ona “Kerkük’teki okul tiyatrosunun hakiki kurucusu” demek boynumuzun borcudur. 1961 yılında Enver kendi tiyatro ekibini kurmak için harekete geçti, yetiştirdiği talebelerden bir kaçını yanına aldı “Kerkük Tiyatrosu Ekibi” tanımı altında bir grup kurdu, bu grupla birlikte kimisi canlı, kimsi radyo ve televizyon için onlarca oyunu sahneye koydu. 1962 yılında öğretmen arkadaşlarıyla birlikte Öğretmenler Tiyatrosu Ekibini kurdu. Gâh dünya tiyatrolarından örnekler sundu gâh Senaryo yazdı, oyuncu, yönetmen oldu, kendi oyununu sergiledi. 1970 yılında (Milli Türkmen Tiyatro Ekibini) kurdu. Bu guruptaki ehil kişilerin varlığı dikkat çekiciydi. Kimler yoktu ki, başta Enver Mehmet Ramazan hemen yanında şair ve de tiyatro yazarı Salah Nevres, usta ressam Abbas Erenay, usta oyuncu Şehit Aydın Iraklı, Şakir Iraklı, merhum usta oyuncu Kaleli Mehmet Kasım, daha sonra bu ekibe katılan usta oyuncu Şehit Hüseyin Demirci (Tembel Abbas) gibi şahsiyetler vardı. Bu ekip kısa sürede kendinden söz ettirdi üst üste oyunlar sahneledi, tabii Tembel Abbas Oyunu bunların başında gelir, bu oyun 17 Aralık 1970 yılında Kerkük Kızılay salonlarında sahneledi.[1] Oyun sadece iki gece icra edilecekti ancak yoğun talep üzerine ve de bizzat Kerkük valisinin emriyle dört gün üst üste sahneye koyuldu. Bu oyunun etkisi başta Kerkük olmak üzere bütün Türkmeneli’nin uzun bir süre gündeminden düşmez odu. Bu etki oyuncu Hüseyin Demirci’nin şehit edilmesine kadar sürdü.





Ramazan hayattayken en çok değer verdiği mesleğin, her yönüyle tiyatro olduğunu söylerdi. Tiyatro onun büsbütün dünyasıydı, hayattaki yegâne düşüydü. Bu düşünü daha da muazzam kılmak için elinden geleni yapmaya çalışıyordu. En ufak bilginin peşini bırakmıyordu bu bilgi ne kadar uzakta olsa bile fark etmiyordu. 1972 yılında bu anlayışla, Bağdat’a gitti, tiyatro eğitimini daha da zenginleştirmek için kurs gördü, başarı diplomasını aldı, zengin birikimiyle Kerkük’e döndü. 1978 yılında Kerkük’te kurulan tiyatro sendikasının genel sekreterliğine seçildi. Bu arada aynı hizmet şevkiyle yurt dışı seyahatleri gerçekleştirdi, yeni tecrübelerle yurda geldi. 1982 yılında Kerkük okullarındaki tiyatro etkinlikleri görevine müdür olarak geri döndü. 1984 yılında Kerkük Tiyatro Sanatçıları birliğinin dekanlığına seçildi. 35 yıl gibi uzun bir zaman hem oyuncu hem tiyatro öğretmenliğine verimli bir şekilde devam etti sonraları ciddi bir şekilde rahatsızlandı ve 1991 yılında zorunlu olarak emekliye ayrıldı. O, çok sevdiği tozunu yuttuğu sahnelerden uzaklaştı. 1998 yılında dostlarını kırmayarak birkaç dakikalığına (Dr. Dayı Baki) oyununun şeref konuğu oldu, 11yıl gibi uzun bir süre yatağa mahkûm tiyatro hasreti çektikten sonra 16 Şubat 2009 tarihinde son oyununu oynadı ve ebediyen hayata gözlerini yumdu. (Sumer dergisi Yaz- 2006)

Nur içinde yatsın